Статьи и обзоры nachodki.ru

Наши авторы

Сосин Иннокентий Михайлович

Сосин Иннокентий Михайлович

СОСИН ИННОКЕНТИЙ МИХАЙЛОВИЧ

 

Сосин Иннокентий Михайлович (01.12.1928 -08.12. 2013) — прозаик, поэт, член СЖ России (1964), член СЖ России и Якутии (1991), заслуженный работник культуры РС(Я).

Родился в Алас-Морукском наслеге Мегинского (ныне Мегино-Кангаласского) улуса. Трудовую  деятельность начал в колхозе пастухом, затем стал секретарем сельсовета, заведующим избой-читальней, заведующим отделом райкома ВЛКСМ. Окончил Якутский педагогический институт (1955), отделение журналистики высшей партийной школы при ЦК КПСС (1970). Работал учителем якутского языка и литературы в школах Мегино-Кангаласского улуса (1962—1968), редактором районной газеты, во время учебы в г. Москве преподавал якутскую литературу в театральном училище им. М. Щепкина. Был редактором Амгинской районной газеты, секретарем районной организации общества «Знание» (1979-1989), ответственным секретарем общества «Книга» по заречным районам (1989-1992), специалистом народного творчества Управления культуры Мегино-Кангаласского улуса (1993—2003).

Печатается с 1950 г. Литературную деятельность начинал как поэт-песенник. На его стихи создано более 60 песен, из которых многие стали популярными, такие, как «Биригэдьиир Марыына», «Мүрү-Мүрү барахсан» и др.

Первая книга «Айаннаан иhэн» вышла в 1959 г. В конце 70-х годов перешел на прозу, избрав главной темой своего творчества жизнь якутской детворы. Лучшие детские рассказы И. Сосина вошли в школьные хрестоматии. Сборник рассказов о воинах Великой Отечественной войны «Лена эбэбит кытылларыттан» (С Ленских берегов») был утвержден Министерством просвещения ЯАССР как пособие для внеклассного чтения.

Награжден медалями, почетным знаком «За достижение в культуре», знаком признания общества «Знание», «Гражданская доблесть» и др.

Почетный ветеран РС(Я), почетный старейшина РС(Я), почетный гражданин Мегино-Кангаласского улуса и Мюрюнского наслега Усть-Алданского улуса.

 

Произведения

Айаннаан иhэн : кэпсээннэр, очеркалар. — Якутскай : Саха сиринээӄи кинигэ изд-вота, 1959. - 55 с.

Сахсаахаан Сахаар кэпсээннэрэ. — Якутскай : Кинигэ. изд-вота, 1979. – 56 с.

Тыа саӄатыгар : айылӄа туhунан кэпсээннэр. — Якутскай : Кинигэ. изд-вота, 1981. – 80 с.

Кымырдаӄас үлэтигэр тахсыбата : кыра саастаах оскуола оӄолоругар. – Якутскай : Кинигэ изд-вота, 1983. — 48 с.

Лена эбэбит кытылларыттан : кэпсээннэр. — Якутскай : Кинигэ. изд-вота, 1984. – 128 с.

ϴссө кэпсээ эрэ : кыра саастаах оскуола оӄолоругар. — Якутскай : Кинигэ изд-вота,  1985. - 64 с.

Төрөөбүт ыырдарым : орто саастаах оскуола оӄолоругар. — Якутскай : Кинигэ изд-вота, 1988. - 112 с.

Ойуурга моӄотой угуйар : кэпсээннэр. — Якутскай : Кинигэ. изд-вота, 1990. – 77 с.

Олох уустара : очеркалар. — Якутскай : Кинигэ изд-вота, 1991. — 175 с.

Остуол ырыалара : ырыанньык / И. Сосин, Е. Ефремова, Н. Васильева – Дьокуускай,  1991. - 126 с.

Абааhы туhунан кэпсээннэр. — Дьокуускай : Ситим, 1993. - 47 с.

Төгүрүк сыл. - Дьокуускай, 1993. — 27 с. : ил.

Остуоруйалаах киэhэлэр : үгэ остуоруйаларынан сэhэн. — Дьокуускай : Бичик, 1995. – 104 с.

Алааhым аргыс тыала : сэhэн. — Дьокуускай : Бичик, 1996. - 208 с.

Ыллыахпын баӄардахпына : (ырыанньык) / Респ. норуот айымньытын дьиэтэ ; хомуйан оҥордо А. Н. Семенов. - Дьокуускай, 1998. — 79 с.

Күннэр - дьыллар саппаттар : ырыанньык / И. Сосин, Н. Васильева. — Майа, 2000. - 82 с.

Сахсаахаан : кыра уонна орто саастаах оӄолорго кэпсээннэр. - Дьокуускай : Бичик, 2000. - 112 с.

Майа сэлиэнньэтэ / И. Сосин, С. Тимофеев. — Дьокуускай. 2002. — 432 с.

Тураӄас сэргэ : [кэпсээннэр] / Д. Н. Мухин уруhуйдара. — Дьокуускай : Бичик, 2002.-176 с.

Мэҥэ Хаҥалас оӄо хараӄынан. — Москва : Востокиздат, 2003. — 176 с.

Yйэ аҥаарыгар чөмчөтөн : (хоhооннор, ырыалар). — Дьокуускай : ИИО РМНЦ НТ И А.Е. Кулаковского, 2003. — 158 с.

Амынньыкы : (улуу уус олоӄуттан сиhилээhиннэр) / И. М. Сосин ; Хомус Аан дойдутааӄы Киинэ - Дьокуускай : Изд-во СО РАН, Якут, фил., 2004. — 85 с. : ил.

Көттөххө Күтөрдүү көтүөххэ : хоhооннор. — Майа, 2005. — 36 с.

Брызгалов Роман Иванович — учуутал, буойун, салайааччы / [хомуйан онордулар: В.П. Брызгалова, И. М. Сосин ; ред. И. М. Сосин]. — Дьокуускай : СГУ изд-вота, 2006. -145 с. : [11 ] л. ил.

Культура эстафетата айанныыр / И. Сосин ; Саха Респ. Президенин дьиэ кэргэн уонна оӄо-аймах дьыалатыгар ком., муницип. оройуон «Мэҥэ Хаҥалас улууhа», культура уонна сайдыы упр. ; [киирии тылы суруйда А. Е. Сергучев]. — Дьокуускай : [И. с.],  2006. -111 с. : [8] л. ил.

Ырыа уhун үйэлээбит киhитэ : (Күннүк Уурастыырап туhунан ахтыылар) / [киирии тыл аапт.уонна ред. Н. Е. Винокуро-Урсун]. — Дьокуускай : [И. с.], 2007. — 72 с. : ил.

Айылӄалыын алтыhан : кэпсээннэр. — Дьокуускай : Бичик, 2008. — 176 с. : ил.

Эргэ өтөх хоноhото : кэпсээннэр. — Дьокуускай : Бичик. — 2008 . — 96 с.

Бар дьон махтала – күндү. — Дьокуускай : Бичик, 2009. — 78 с., ил.

Күн - дьыл билгэтэ / [Н. Т. Дьячковскай уруhуйдара]. — Дьокуускай : Бичик, 2010. -64 с. : ил.

Кыайыыны уhансыбыт ырыалар : сэрии кэминээӄи маассабай ырыалар / И. Сосин ; Мэҥэ Хаҥалас улууhун сэрии уонна үлэ бэтэрээннэрин сэбиэтэ. — Дьокуускай : Компания «Дани Алмас», 2010. - 112 с.

Моорук нэhилиэгэ. — Дьокуускай : Сайдам, 2010. — 446 с.

Сахалыы күнү-дьылы билгэлээhин. — Дьокуускай : Бичик, 2010.

Алаас ахтыӄаннаах ырыалара : ырыалар, хоhооннор. — Дьокуускай : Сайдам, 2011. - 48 с.

Хассыган төҥүргэhэ : В. Н. Порядин туhунан сэhэн-уочарк. — Дьокуускай : Бичик, 2012. - 136 с. : [14] л. ил., портр.

Yтүө үгэс үйэлэри уҥуордуур : Мэҥэ Хаҥалас улууhугар култуура уонна спорт эстафетатын 55 сыла : хроникалар, бэлиэтээhиннэр, ахтыылар / Мэҥэ Хаҥалас улууhун култуураӄа уонна духуобунаска упр. — Дьокуускай : Сайдам, 2012. — 232 с. : [31] л. ил., портр.

Yөннээх тыллаах Киэсэ Суосун. — Дьокуускай : Сайдам, 2012. — 63 с.

Дойдум уhун үйэлээхтэрэ. — Дьокуускай : Сайдам, 2013. — 160 с. : портр.

Манчаары дохсун олоӄо оӄо хараӄынан : (тэттик кэпсээннэринэн сэhэн) / [сост. А.М. Константинова]. — Дьокуускай : Дани-Алмас, 2013. — 150 с. : ил.

Ол-бу…олбу-солбу тойуктар : хоhооннор, ырыалар, кыра кэпсээннэр. — Дьокуускай : Сайдам, 2013. - 77 с.

Суон сурахтаах Суола үрэх : уочаркалар, эсселар, бэлиэтээhиннэр / [эппиэттиир эрэдээктэр С. С. Адамова-Алтан Кыыс ; худуоhунньук С. И. Барахова-Ымыы]. - Дьокуускай : Алаас, 2013-2016

Кн. 1-  2013. — 599 с. : [4] л. ил.

Кн. 2.- 2016. — 656 с. : ил., портр.

Тапталы сүрэхтэр айаллар : [хоhооннор, кэпсээннэр]. — Дьокуускай : Сайдам, 2013.- 63 с.

Уйулӄам уйан убайдара : ахтыылар. — Дьокуускай : Бичик, 2013. - 272 с.

Аммаӄа аат ааттаан. — Дьокуускай : [Сайдам], 2014. — 239 с. : [8] л. ил., портр.

Добдурӄа саӄана : кэпсээннэр. — Дьокуускай : Бичик, 2014. — 175 с.

Олох эрэhэтэ : [сэhэн] / [аан тыл аапт. Степан Скрябин]. — Дьокуускай : Сайдам, 2017.- 287 с. : ил., портр.

 

О жизни и творчестве

 

Дьяконова, О. Н. Алаас ахтылӄаннаах ырыаhыта / О. Н. Дьяконова ; Саха Респ. Президенин иhинэн дьиэ-кэргэн уонна oӄo-аймах дьыалаларыгар ком. — Дьокуускай, 2002. – 68 с. : фот.

Тыа сирин кэрэhитэ : суруйааччы И. М. Сосин төрөөбүтэ 80 сааhын туолуутугар биобиблиогр. ыйынньык / «Мэҥэ Хаҥалас улууhа (оройуона)» муницип. тэриллии киннэммит б-каларын тиhигэ, «Моорук нэhилиэгэ» муницип. тэриллии дьаhалтата ; [хомуйан, бэчээккэ бэлэмнээтэ Л. В. Иванова ; аан тыл авт. Н. Н. Скрябин]. — Дьокуускай : Офсет, 2009. - 134 с. : [4] л. цв. ил.

Знатные люди Мегино-Кангаласского улуса : биобиблиогр. справ. / Адм. муницип.| р-на «Мегино-Кангалас. улус», Межпоселен. централиз. библ. система ; [сост. К. Н. Попова]. - Москва : ГРАФПРЕСС, 2007. - 719 с.

См., с. 566—567.

Энциклопедический словарь Якутии / Акад. наук РС(Я). - Новосибирск : Наука, 2018.-518 с.

О нем, с. 401.

 


Публикация того же автора

Обложка Суон сурахтаах Суола үрэх

Суон сурахтаах Суола үрэх

Год: 2013
Категория:
Посещения: 587
[button url="https://elib-mk.ru/index.php?option=com_content&view=article&id=415" background
Обложка Суон сурахтаах Суола үрэх

Суон сурахтаах Суола үрэх

Год: 2019
Категория:
Посещения: 632
[button url="https://elib-mk.ru/index.php?option=com_content&view=article&id=404" background
Обложка Мэҥэ-Хаҥалас улууһа оҕо хараҕынан

Мэҥэ-Хаҥалас улууһа оҕо хараҕынан

Год: 2003
Категория:
Посещения: 1071
Мегино-Кангаласский улус глазами детей. Книга-альбом д
Обложка Майа сэлиэнньэтэ

Майа сэлиэнньэтэ

Год: 2002
Категория:
Посещения: 1107
Майа сэлиэнньэтэ: (Мэҥэ Хаҥалас улууһун киинэ Майа М 14
Обложка Манчаары аман өһө - Манчаары албан аата

Манчаары аман өһө - Манчаары албан аата

Год: 2005
Категория:
Посещения: 700
Матырыйааллары хомуйдулар уонна бэчээккэ бэлэмнээтил
Обложка Ыллыахпын баҕардахпына

Ыллыахпын баҕардахпына

Год: 1998
Категория:
Посещения: 870
Сосин И.М. Ыллыахпын баҕардахпына: (Ырыаннъык)/Респ. нор
Обложка Дойдум уһун үйэлээхтэрэ

Дойдум уһун үйэлээхтэрэ

Год: 2013
Категория:
Посещения: 1108
Сосин, Иннокентий Михайлович (поэт, прозаик; 1928-2013). До
Обложка Остуол ырыалара

Остуол ырыалара

Год: 1990
Категория:
Посещения: 1513
Остуол ырыалара
Обложка Сахалыы күнү-дьылы билгэлээһиннэр

Сахалыы күнү-дьылы билгэлээһиннэр

Год: 1992
Категория:
Посещения: 1131
Сосин, Иннокентий Михайлович (поэт, прозаик;1928-2013). Са
Обложка Ойуурга мо5отой угуйар

Ойуурга мо5отой угуйар

Год: 1990
Категория:
Посещения: 1955
Ойуурга моҕотой угуйар // Ойуурга моҕотой угуйар : кэпс
Обложка Сахсахаан Сахаар кэпсээннэрэ

Сахсахаан Сахаар кэпсээннэрэ

Год: 1979
Категория:
Посещения: 1145
Сахсаахаан Сахаар кэпсээннэрэ : [кыра саастаах оҕолорг
Обложка Абааһы туһунан кэпсээннэр

Абааһы туһунан кэпсээннэр

Год: 1993
Категория:
Посещения: 1679
Народ саха испокон веков преклоняется перед таинс
Обложка Кыайыыны уhансыбыт ырыалар

Кыайыыны уhансыбыт ырыалар

Год: 2010
Категория:
Посещения: 1197
В книгу заслуженного работника культуры РС (Я) И. Сос
Обложка Эргэ өтөх хоноһото

Эргэ өтөх хоноһото

Год: 2008
Категория:
Посещения: 1126
В этой книге писатель рассказывает о странных и необ
Обложка Сахсаахаан

Сахсаахаан

Год: 2000
Категория:
Посещения: 924
О невероятных приключениях удачливого охотника Сах
Обложка  Үйэ аҥаарыгар чөмчөтөн

Үйэ аҥаарыгар чөмчөтөн

Год: 2003
Категория:
Посещения: 611
Сосин И. М., Үйэ аҥаарыгар чӨмчӨтӨн. (Хоһооннор, ырыал
Обложка Тапталы сурэхтэр айаллар

Тапталы сурэхтэр айаллар

Категория:
Посещения: 1571
В книгу вошли не только стихи о любви, но и короткие р
Обложка Тыа са5атыгар

Тыа са5атыгар

Год: 1981
Категория:
Посещения: 1035
Тыа саҕатыгар: Айылҕа туһунан кэпсээннэр. - Дьокуускай:
Обложка Кун-дьыл билгэтэ

Кун-дьыл билгэтэ

Год: 2010
Категория:
Посещения: 1168
  Күн дьыл билгэтэ   
Обложка Олох уустара

Олох уустара

Категория:
Посещения: 1399
В книгу писателя Иннокентия Сосина вошли художес
Обложка Сүрэҕим иэйиитэ

Сүрэҕим иэйиитэ

Категория:
Посещения: 1190
Книга. Однотомник.(кыра саастаах оскуола оєолору
Обложка Кымырдаҕас үлэтигэр тахсыбата

Кымырдаҕас үлэтигэр тахсыбата

Год: 1983
Категория:
Посещения: 1924
Книга. Однотомник.(кыра саастаах оскуола оҕолору
Обложка Үөннээх тыллаах - Киэсэ Суоссун

Үөннээх тыллаах - Киэсэ Суоссун

Год: 2012
Категория:
Посещения: 4117
В новую книгу якутского писателя Иннокентия Сосина во
   



   
Яндекс.Метрика
© Электронная библиотека